محیط کشت YEPD آگار
محیط کشت YEPD آگار یک محیط کشت غنی شده جامد در میکروبیولوژی به شمار میآید. این محیط به طور تخصصی برای پرورش و نگهداری مخمرها به ویژه ساکارومایسس سرویزیه طراحی و فرموله شده است. نام YEPD مخفف عصاره مخمر، پپتون و دکستروز است که ترکیبات اصلی این محیط کشت را تشکیل میدهند. محیط YEPD آگار به دلیل دارا بودن منابع غنی کربن و نیتروژن شرایط ایدهالی برای رشد سریع و انبوه سلولهای مخمری فراهم میکند. این محیط به شکل گستردهای در آزمایشگاههای تحقیقاتی، صنایع تخمیر و بیوتکنولوژی مورد استفاده قرار میگیرد. فرمولاسیون ساده اما بسیار مغذی این محیط امکان مشاهده کلنیهای مخمری با مورفولوژی طبیعی را فراهم میسازد. محیط YEPD آگار معمولاً برای کشت اولیه، خالصسازی و تکثیر سویههای مخمری استاندارد و نیز سویههای دستکاری شده ژنتیکی کاربرد دارد.
ترکیبات اصلی محیط کشت YEPD آگار مقادیر مشخصی از مواد مغذی ضروری برای مخمرها را شامل میشود. فرمول پایه این محیط حاوی ده گرم در لیتر عصاره مخمر میباشد. عصاره مخمر منبع غنی از ویتامینهای گروه ب، اسیدهای آمینه و سایر فاکتورهای رشد ضروری است. بیست گرم در لیتر پپتون نیز به عنوان منبع اصلی نیتروژن و اسیدهای آمینه به محیط اضافه میگردد. منبع کربن این محیط بیست گرم در لیتر دکستروز یا گلوکز است که برای متابولیسم انرژی مخمرها حیاتی محسوب میشود. برای جامد کردن محیط و ایجاد ساختار آگار پانزده تا بیست گرم در لیتر آگار به مخلوط افزوده میشود. آگار یک عامل جامدکننده پلیساکاریدی است که در دمای اتاق جامد باقی میماند. آب مقطر نیز حلال اصلی برای تهیه این محیط کشت است. در برخی فرمولاسیونهای اصلاح شده ممکن است اسید آمینه خاصی مانند هیستیدین یا اوراسیل نیز برای کشت سویههای اگزوتروف اضافه شود.
محیط کشت YEPD آگار کاربردهای بسیار متنوع و مهمی در علوم زیستی و صنعت دارد. این محیط به عنوان محیط پایه و استاندارد برای کشت معمول سویههای وحشی و جهشیافته مخمر ساکارومایسس سرویزیه استفاده میشود. در تحقیقات ژنتیک مولکولی و بیولوژی سلولی مخمر، از این محیط برای رشد کلنیها پیش از انجام تستهای تخصصیتر مانند اسکرینهای جهشزایی یا ترانسفورماسیون استفاده میشود. در صنایع تخمیر و تولید خوراک مخمر، YEPD آگار برای نگهداری کلکسیونهای سویههای صنعتی و نیز کنترل کیفیت فرآیندهای تخمیر کاربرد دارد. اهمیت اصلی این محیط فراهم آوردن رشد بهینه و قابل تکثیر برای مخمرها است. از نظر تشخیصی مستقیم، این محیط یک محیط افتراقی برای شناسایی باکتری محسوب نمیشود بلکه یک محیط انتخابی غنی برای مخمر است. با این حال رشد نکردن باکتریها روی این محیط در شرایط عادی به دلیل عدم وجود مهارکنندههای خاص باکتریایی، یک تشخیص غیرمستقیم است
مکانیسم عملکرد محیط YEPD آگار بر پایه تأمین فراوان تمامی مواد مغذی مورد نیاز برای رشد سریع و بدون محدودیت مخمرها استوار است. این محیط فاقد هرگونه عامل مهارکننده انتخابی برای باکتریها یا قارچهای رشتهای دیگر میباشد. در نتیجه از نظر تئوری انواع میکروارگانیسمها قادر به رشد روی این محیط غنی هستند. اما در عمل به دلیل pH تنظیم شده معمولاً حدود ۶.۵ و ترکیبات بهینه برای مخمر، رشد مخمرها غالب و سریعتر است. این محیط برای افتراق بین گونههای مختلف مخمر طراحی نشده است و مکانیسم تشخیصی خاصی برای تمایز باکتریها ارائه نمیدهد. در واقع YEPD آگار یک محیط غیرانتخابی برای مخمرها است. برای افتراق باکتریها باید از محیطهای تشخیصی اختصاصی مانند مک کانکی آگار یا بلاد آگار استفاده نمود. اگر هدف جداسازی مخمر از نمونههای آلوده به باکتری باشد، معمولاً به محیط YEPD آگار آنتیبیوتیکهایی مانند کلرامفنیکل یا آمفوتریسین بی اضافه میکنند تا از رشد باکتریها و قارچهای آلودهکننده جلوگیری شود.
برای یک متخصص آزمایشگاهی آگاهی از جنبههای عملی و علمی محیط YEPD آگار ضروری است. تهیه این محیط مستلزم حل کردن مواد در آب مقطر و اتوکلاو کردن در دمای ۱۲۱ درجه سانتیگراد به مدت ۱۵ دقیقه است. پس از خنک شدن تا حدود ۵۰ درجه سانتیگراد میتوان محیط را در پلیتهای استریل ریخته و جامد کرد. پلیتهای آماده باید در دمای ۴ درجه سانتیگراد وارونه نگهداری شوند تا از خشک شدن سطح آگار جلوگیری شود. در کشت مخمر، نمونهها معمولاً به روش کشت خطی یا کشت سطحی بر روی محیط تلقیح میشوند. کلنیهای مخمر ساکارومایسس سرویزیه پس از ۴۸-۲۴ ساعت انکوباسیون در دمای ۳۰ درجه سانتیگراد، معمولاً کرم رنگ، صاف، مرطوب و گاهی دارای بوی مخمری متمایز هستند. متخصصان باید توجه داشته باشند که برای مطالعات فنوتیپی دقیقتر مخمرها مانند تست تشکیل هایف یا اسپور، لازم است از محیطهای اختصاصیتر مانند محیط اسپور یا محیط محدود از نظر مواد مغذی استفاده نمایند. همچنین برای جلوگیری از آلودگیهای باکتریایی در کشتهای طولانیمدت، افزودن آنتیبیوتیک به محیط یک استاندارد رایج است. در مجموع YEPD آگار به دلیل سادگی، قابلیت اطمینان و بازده رشد بالا، همچنان به عنوان محیط اصلی و پایه در اکثر آزمایشگاههای تحقیقاتی مخمر شناسی مورد استفاده قرار میگیرد. مراجع معتبری مانند کتابهای پروتکل آزمایشگاهی مخمر ساکارومایسس و دستورالعملهای سازمانهای استاندارد میکروبیولوژی بر استفاده از این محیط تأکید دارند.
بدون دیدگاه